www.creativesfortheplanet.org
Instagram: @creativesfortheplanet
Afgelopen voorjaar brachten 183 vrijwilligers twee maanden door met het blootleggen van “het verleden van de kust” van Ibiza. Wat ze vonden, was verontrustender dan iemand had verwacht.
Op Platja des Cavallet begon het team, net onder het oppervlak begraven, zonnecrèmeflessen op te graven. Niet één of twee. Een hele verzameling, gegroepeerd als een klein vergeten archief van voorbije zomers. De opschriften waren op de meeste flessen bijna volledig verdwenen; het ontwerp was onmiskenbaar oud. SPF 2: het soort zonbescherming dat logisch was in een tijd waarin bruin worden het doel was en de gevolgen iets abstracts leken. De crème zelf was al lang verdwenen. Maar de flessen waren nog volledig intact. Perfect. Onverwoestbaar.
Ze lagen er al jaren, mogelijk van vóór de geboorte van sommige van onze vrijwilligers. En ze zullen ons allemaal overleven, als we dat toelaten.
Die kleine verzameling voorwerpen, alledaags en bijna komisch in hun veroudering, vat samen wat onze voorjaarscampagne voor “strandopruimingen” gedurende deze twee maanden heeft geprobobeert ons te laten zien: de kust bewaart alles wat we achterlaten. De kust vergeet niet.maar begraaft het enkel en alleen, en dat elk seizoen een beetje dieper.
De cijfers, zonder omwegen
Tussen april en mei 2026 werden er 8 opruim-akties georganiseerd in slechts twee maanden tijd, door Creatives for the Planet alleen al op het eiland Ibiza. Van de door pijnbomen omringde baaien in het noorden tot de drukbezochte toeristische stranden in het zuiden. In totaal stelden 183 vrijwilligers hun tijd, energie en zaterdagochtenden ter beschikking. Samen verwijderden we 2.568 kilogram onverwerkt afval uit de natuur.
Dat is geen afrondingsfout. Het gaat om meer dan twee ton materiaal dat anders zijn trage en onzichtbare afbraakproces in het ecosysteem zouden hebben voortgezet.
Van het totale gewicht bestond 1.368 kilogram uit gemengd grofvuil: zwaar en weinig glamoureus materiaal dat vanuit de open zee aanspoelt, van resten van glasvezelboten tot metalen, achtergelaten meubels en kapotte onderdelen; voorwerpen die te groot zijn om te negeren en blijkbaar te lastig zijn om op te ruimen. Nog eens 644 kilogram bestond uit gemengd afval dat tijdens de opruimacties niet kon worden gesorteerd. Kunststoffen en verpakkingen waren goed voor 420 kilogram en glas voor 120 kilogram. Bijna 13 kilogram bestond uit achtergelaten visnetten, van het soort dat nog lang nadat niemand er nog toezicht op houdt, zeeleven blijft vangen en doden. Daarnaast werd 3 kilogram microplastics verzameld, die geduldig met de hand uit het zand werden verwijderd.
En zes schoenen.En zoals altijd, los van elkaar, achtergelaten en vergeten…..
Als je kijkt, lijkt alles schoon
De les die tijdens de campagne het vaakst terugkwam, was eenvoudig: schijn bedriegt. De stranden van Ibiza, vooral de toeristische zones met meer openbaar beheer, kunnen er op het eerste gezicht onberispelijk uitzien. Het zand is geëgaliseerd, de oppervlakken zijn verzorgd en alles lijkt op orde. De schoonmaakmachines komen vroeg in het seizoen.
“Je komt op een strand aan en denkt: hier ligt niets”, zegt Sophia Brucklacher. “En dan kijk je achter de eerste rij struiken. Je controleert achter de bomen, langs de rand van de parkeerplaats en bij de afrasteringen van de duinen. Dan besef je dat het afval niet verdwenen is; het is alleen naar achteren verplaatst en daardoor buiten beeld.”
Op Platja d’en Bossa brachten 25 vrijwilligers twee uur door in de dichte begroeiing achter de parkeersplaatsen van het strand en verzamelden 300 kilogram afval, terwijl het strand zelf er “goed “ uitzag. In Cala Martina waren de machines diezelfde ochtend nog langsgekomen. Het team verlegde zijn aandacht naar het omliggende kustbos en vond daar 90 kilogram achtergelaten afval.
Dit is geen tekortkoming van de schoonmaakdiensten. Het is een structureel probleem in de manier waarop we over afval en zichtbaarheid denken. Als iets buiten ons gezichtsveld ligt, gaan we er vaak van uit dat het niet bestaat of denken… “ niet ons probleem”…..
Onder het oppervlak
Sommig afval wacht niet tot het op een strand wordt gevonden. Het komt terecht op plaatsen die in geen enkel schoonmaakplan voorkomen: op de zeebodem, vastgeklemd tussen rotsen of gevangen in trage stromingen onder het wateroppervlak.
Afgelopen lente bracht Creatives for the Planet de campagne ook “onder water op Ibiza”. Een team van duikers gingen aan de slag op de zeebodem, in gebieden waar afval zich ongezien ophoopt. Ze verwijderden vislijnen, plastic fragmenten en materialen die daar al jaren in aale stilte naar beneden waren gezonken.
In Cala Codolar gingen vrijwilligers ook het water op met Funkayaks en bereikten zo rotsachtige en steile delen van de kust die te voet eenvoudigweg onbereikbaar zijn. Vanuit een kajak ziet het zeeoppervlak er anders uit. Afval dat in beschutte baaien drijft en zachtjes met de golven meebeweegt, wordt zichtbaar op een manier die vanaf de kust nooit mogelijk is.
“Het water op gaan verandert je perspectief volledig”, zegt Jorge Pineda Bruges. “Vanaf het strand lijkt de zee schoon. Zodra je erin gaat, zie je wat er werkelijk is.”
De mensen achter dit alles
Niets hiervan gebeurt zonder een drijvende kracht, en die kracht is menselijk.
Creatives for the Planet coördineerde de volledige campagne: logistiek, communicatie, mobilisatie van vrijwilligers en het sorteerpunt waar het afval na elke actie werd gecategoriseerd en gewogen. Voluntaris d’Eivissa was bij elke activiteit aanwezig. Hun inzet en voortdurende werk op dit terrein, week na week gedurende de volledige twee maanden, vormden de basis die het mogelijk maakte om zoveel kilogram afval te verwijderen.
De campagne bracht ook institutionele steun samen die verder ging dan formele ondersteuning. De gemeente Sant Josep stuurde milieu-educatoren van UTE Es Vedrà, om rechtstreeks deel te nemen aan de opruimacties. De afdeling Milieu van de gemeente Sant Antoni was persoonlijk aanwezig en werkte ook samen met het team. Dat soort praktische betrokkenheid van de lokale overheid, milieu-educatoren en technische medewerkers die op een zaterdagochtend met handschoenen afval verzamelen, zegt veel over wat dit eiland kan bereiken wanneer instellingen en gemeenschappen in dezelfde richting werken.
Nassau Beach Club en Tanit Beach Club, beide onderdeel van Nassau Group, maakten deze campagne mogelijk als hoofdsponsors. De E-Rotary Club van Ibiza financierde het initiatief mee en nam persoonlijk deel aan de actie in Cala Martina.
En dan is er nog Sloppy Tunas, een merk dat een speciale vermelding verdient, niet alleen vanwege de geschenken, maar ook vanwege waar het voor staat. Hun zwemshorts worden volledig gemaakt van gerecycled plastic. Elk stuk dat werd geschonken d.m.v. de lotingen aan het einde van elke dag, vormde de afsluiting van dit project rond burgerbewustwording. Het is het soort samenwerking dat echt betekenis heeft.
“Wat mij het meest raakt, is de volharding”, zegt Harmony Hita Torres. “Week na week kwamen mensen terug. Andere stranden, andere omstandigheden, maar dezelfde inzet. Dat gebeurt niet toevallig; het is een gemeenschap die echt heeft besloten dat dit eiland onze liefde verdient.”
Wat de gevonden flessen ons vertellen
Laten we nog even teruggaan naar die zonnecrèmeflessen van Es Cavallet.
SPF 2 was niet ongewoon toen ze werden gemaakt. Het bewustzijn was anders. De gevolgen van consumentisme maakten nog geen deel uit van het maatschappelijke gesprek. Het was niet iets waar de meeste mensen bij stilstonden wanneer ze een product uit een winkelrek namen en het vervolgens ergens achterlieten. Die flessen werden gekocht door iemand die in zijn eigen tijd leefde, net zoals wij in de onze leven.
Het verschil is dat wij nu over de gegevens beschikken. We weten wat plastic gedurende tientallen jaren doet. We weten wat visnetten met het zeeleven doen. We weten dat het zand en de zee zich alles herinneren.
De vraag is niet wat deze flessen doen, die sinds tientallen jaren in perfecte en onverwoeste staat blijven, maar wat wij met deze kennis gaan doen.
183 mensen hebben, verspreid over acht locaties en gedurende twee maanden, een positieve impact achtergelaten. Dat is niet genoeg, maar het is een begin.
De Voorjaarscampagne voor Strandopruimingen 2026 werd mogelijk gemaakt dankzij Nassau Beach Club, Tanit Beach Club, Voluntaris d’Eivissa, Funkayaks, E-Rotary Club van Ibiza en Sloppy Tunas. De volgende campagne wordt aangekondigd via onze sociale media en nieuwsbrief.
Tekst en foto’s: Sophia Brucklacher/Creatives for the Planet
